Cartography for Future Archaeology

Το πρότζεκτ Χαρτογράφηση μιας Μελλοντικής Αρχαιολογίας διερευνά τις διαδρομές της θαλάσσιας πλαστικής ρύπανσης στη Μεσόγειο μέσα από χαρτογράφηση, συλλογή υλικών και συνεργασίες μεταξύ τέχνης και επιστήμης. Αφετηρία του έργου αποτελούν τα υλικά που συλλέγονται στις βόρειες ακτές της Τήνου μέσα από δημόσιους καθαρισμούς παραλιών — θραύσματα από δίχτυα και σχοινιά, καπάκια, πλαστικά κιβώτια, pellets και άλλα φθαρμένα απορρίμματα, τα οποία λειτουργούν ως ίχνη ευρύτερων συστημάτων κυκλοφορίας στη Μεσόγειο.

​

Μέσα από μια σειρά ανοιχτών εργαστηρίων, οι συμμετέχοντες συλλέγουν θαλάσσια πλαστικά απορρίμματα και μαθαίνουν να τα μετατρέπουν σε μωσαϊκές επιφάνειες μέσω της τεχνικής Benthic Terrazzo της Hypercomf. Τα υλικά συνθέτουν συλλογικά έναν εικαστικό χάρτη της Μεσογείου, βασισμένο σε δεδομένα που σχετίζονται με τη μεταφορά θαλάσσιων απορριμμάτων, τα θαλάσσια ρεύματα και τις ανθρώπινες δραστηριότητες στην περιοχή. Το έργο εξετάζει τα πλαστικά απορρίμματα όχι μόνο ως ρύπανση, αλλά και ως υλικά τεκμήρια της εποχής μας, θέτοντας ερωτήματα γύρω από το τι θα μπορεί να αποκαλύψει η μελλοντική θαλάσσια αρχαιολογία για το παρόν.

​

Επιστημονικός σύμβουλος του έργου είναι ο Ιωάννης Χατζονικολάκης, φυσικός ωκεανογράφος με εξειδίκευση στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής και της θαλάσσιας ρύπανσης στα θαλάσσια οικοσυστήματα. Εργάζεται ως μεταδιδακτορικός ερευνητής στο Climate Change Center του King Abdullah University of Science and Technology, όπου αναπτύσσει μοντέλα πρόγνωσης για φαινόμενα όπως οι θαλάσσιοι καύσωνες και η λεύκανση των κοραλλιών στην Ερυθρά Θάλασσα.

​

Έχει πολυετή ερευνητική εμπειρία στο Ελληνικό Κέντρο Θαλάσσιων Ερευνών, συμμετέχοντας σε ευρωπαϊκά προγράμματα Horizon 2020 σχετικά με τη θαλάσσια πλαστική ρύπανση και τις επιπτώσεις της στη βιοποικιλότητα της Μεσογείου και της Μαύρης Θάλασσας. Παράλληλα, έχει διδάξει ωκεανογραφία και περιβαλλοντική μοντελοποίηση στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Είναι διδάκτορας Βιολογίας του ΕΚΠΑ, κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου στην Ωκεανογραφία και πτυχιούχος Φυσικής του Πανεπιστημίου Πατρών. Η έρευνά του επικεντρώνεται στη σύνδεση της επιστημονικής γνώσης με την προστασία των θαλάσσιων οικοσυστημάτων και τη βιώσιμη διαχείριση του περιβάλλοντος.

​

Η συμμετοχή στα εργαστήρια και τις παρουσιάσεις είναι δωρεάν και παρέχονται όλα τα απαραίτητα υλικά. Οι δράσεις είναι ανοιχτές και σε παιδιά ηλικίας 6 ετών και άνω, με τη συνοδεία ενήλικα.

​

-----

​

Cartography for Future Archaeology is a project that investigates the routes of marine plastic pollution in the Mediterranean through mapping, material collection, and collaborations between art and science. The project begins with materials collected from the northern coastlines of Tinos through public beach clean-ups — fragments of fishing nets and ropes, bottle caps, plastic crates, pellets, and other weathered debris that function as traces of wider circulation systems across the Mediterranean.

​

Through a series of open workshops, participants collect marine plastic waste and learn how to transform it into mosaic-like surfaces using Hypercomf’s Benthic Terrazzo technique. These materials are collectively assembled into an artistic map of the Mediterranean, informed by data related to marine debris circulation, sea currents, and human activity across the region. The project approaches plastic waste not only as pollution, but also as material evidence of our time, raising questions about what future marine archaeology may one day reveal about the present.

​

Scientific advisor of the project is Ioannis Hatzonikolakis, a physical oceanographer specializing in the impacts of climate change and marine pollution on marine ecosystems. He currently works as a postdoctoral researcher at the Climate Change Center of the King Abdullah University of Science and Technology, where he develops forecasting models for phenomena such as marine heatwaves and coral bleaching in the Red Sea.

​

He has extensive research experience at the Hellenic Centre for Marine Research, participating in Horizon 2020 European projects focused on marine plastic pollution and its impacts on biodiversity in the Mediterranean and the Black Sea. He has also taught oceanography and environmental modelling at the National and Kapodistrian University of Athens. He holds a PhD in Biology from NKUA, an MSc in Oceanography, and a degree in Physics from the University of Patras. His research focuses on connecting scientific knowledge with marine ecosystem protection and sustainable environmental management.

​

Participation in the workshops and presentations is free of charge, and all necessary materials are provided. Activities are also open to children aged 6+ accompanied by an adult.

​